Echojounal echojounal.net
Related Articles
Nan chak peyi, gen yon enstitisyon ki raman fè moun plezi lè yo tande non li men san li, Leta pa ka egziste. Enstitisyon sa a se Direksyon Jeneral Enpo (DGI). Pandan anpil moun wè DGI sèlman kòm yon kote y al peye taks, li enpòtan pou nou konprann ke wòl li ale pi lwen pase senp pèsepsyon lajan.
Kisa DGI ye menm?
DGI se bra finansye Leta a ki gen misyon prensipal pou kolekte taks ak enpo lakay sitwayen yo ak nan men antrepriz yo. Se li ki responsab pou jere sa yo rele « resous domestik » yon peyi. Men, wòl li pa limite la sèlman. Li gen twa misyon fondamantal:
Misyon Fiskal: Kolekte taks sou revni, taks sou valè ajoute (TVA), ak lòt dwa kontribyab yo dwe peye.
Misyon Fonzyè: Se DGI ki jere byen Leta yo (tè, bilding) epi ki sèvi kòm notè pou Leta nan kad tranzaksyon legal yo.
Misyon Sèvis: Li bay popilasyon an dokiman enpòtan tankou Matricule Fiscale (NIF), paspò, ak papye legalizasyon.
Poukisa DGI enpòtan konsa?
Imajine yon machin ki pa gen gaz; se konsa yon Leta ye san yon DGI ki efikas. San lajan taks sa yo, li enposib pou yon gouvènman reponn ak bezwen popilasyon an. Men kèk pwen kle ki montre enpòtans li:
Souverènte Nasyonal: Lè yon peyi rive kolekte ase taks, li depann mwens de èd entènasyonal ak prè nan bank etranje. Sa bay Leta plis libète pou li deside sou pwòp desten li.
Finansman Sèvis Piblik: Se ak lajan sa yo Leta peye pwofesè, doktè, polisye, epi konstwi wout, lekòl, ak lopital.
Redistribisyon Richès: Taks yo pèmèt Leta pran nan men sa ki genyen yo pou li ka ede sa ki pi fèb yo atravè pwogram sosyal.
Malerezman, nan anpil peyi an vwa de devlopman, DGI konn anba gwo presyon. Pwoblèm tankou evazyòn fiskal (moun ki kache lajan pou yo pa peye taks) ak mank konfyans sitwayen yo nan fason yo itilize lajan an rann travay la difisil.
Ekspè yo dakò sou yon pwen: « Peye taks se yon devwa sivik. » Men, pou sa mache, fòk gen transparans. Sitwayen an ap pi prè pou li bay DGI kòb li si li wè kòb sa a tounen vin jwenn li sou fòm sekirite, sante, ak bèl wout.
Yon administrasyon fiskal ki fò se garanti yon Leta ki respekte tèt li. DGI se pa lènmi pòch ou, se motè ki ap pouse devlopman peyi a.
