‎Jistis: Ki wòl ak enpòtans yon Kou Dapèl nan yon peyi?

Nan achitekti sistèm jidisyè a, souvan nou tande pale de « Tribinal Premye Enstans », men anpil sitwayen pa toujou byen konprann ki wòl yon Kou Dapèl jwe ak poukisa li se yon poto mitan nan defans dwa moun. Eske se yon senp repetisyon premye jijman an, oubyen yon garanti sekirite pou moun ki ap chèche jistis?

‎​Ki sa yon Kou Dapèl ye?
‎​Kou Dapèl la se yon tribinal ki nan dezyèm nivo nan yerachi sistèm jistis la. Lè yon moun (oswa yon konpayi) santi li pa satisfè ak desizyon yon jij te pran nan yon Tribinal Premye Enstans, li gen dwa legal pou li mande yon lòt nivo jij pou revize dosye a. Se sa yo rele fè apèl.

‎​Kontrèman ak premye tribinal la kote yo tande temwen ak analize prèv yo pou premye fwa, Kou Dapèl la konsantre plis sou fason lalwa te aplike a. Li la pou verifye si jij premye a pa te fè erè nan entèpretasyon lalwa oswa nan pwosesis la.

‎​Twa misyon prensipal Kou Dapèl la
‎​Pouvwa Kou Dapèl la chita sou twa pwen esansyèl:
‎​Konfime desizyon an: Si jij yo wè premye jijman an te fèt selon lòd ak lalwa, yo kenbe desizyon an jan li te ye a.
‎​Modifye desizyon an: Yo ka chanje yon pati nan vèdik la, pa egzanp diminye oswa ogmante yon sanksyon.
‎​Anile (Enfime) desizyon an: Si yo jwenn gwo erè grav, yo ka kraze premye jijman an nèt epi rann yon nouvo desizyon.

‎​Poukisa li enpòtan pou demokrasi a?
‎​Yon peyi ki pa gen yon Kou Dapèl ki ap fonksyone se yon peyi kote majistra premye nivo yo gen yon « pouvwa absoli« .

Men poukisa li se yon garanti pou tout moun:
‎Koreksyon erè imen: Jij se moun yo ye, yo ka twonpe yo. Apèl la pèmèt korije erè sa yo anvan yo koze yon enjistis ki pa ka repare.
‎​Inifòmite lalwa: Kou Dapèl la ede asire lalwa aplike menm jan nan tout peyi a. Sa anpeche de jij diferan nan de vil diferan entèprete menm lwa a de fason ki kontradiktwa.
‎​Pwoteksyon kont abiz: Li se yon renpa kont koripsyon oswa presyon politik ki ta ka enfliyanse yon ti tribinal lokal.

‎​Yon dezyèm chans, men pa yon jwèt
‎​Atansyon, fè apèl pa vle di ou otomatikman gen rezon. Se yon pwosesis serye ki mande agiman legal solid. Nan anpil sistèm, si yon moun fè apèl sèlman pou « pèdi tan » san li pa gen okenn baz legal, li ka menm jwenn penalite nan men lakou a.

‎​An konklizyon, Kou Dapèl la se « filtè » ki pèmèt jistis la vin pi pwòp. Li bay sitwayen an asirans ke menm si li pèdi yon batay nan premye nivo a, li gen yon chans pou li defann dwa li devan yon kolèj jij ki pi eksperimante. Se yon pyès kle pou lapè sosyal ak konfyans pèp la nan leta.

About Emmanuel Hubert

Check Also

‎​MCFDF: Poto Mitan pou Dwa Fanm ak Egalite nan Sosyete a

Nan yon peyi kote fanm reprezante plis pase mwatye nan popilasyon an, gen yon enstitisyon …

Laisser un commentaire

Votre adresse e-mail ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *

Partager
Partager