Echojounal echojounal.net
Related Articles
Nan yon peyi ki ap mache sou baz demokrasi, gen yon enstitisyon ki kanpe tankou yon poto mitan pou garanti balans pouvwa a: se Palman an. Souvan yo rele li « Pouvwa Lejislatif », enstitisyon sa a se kote reprezantan pèp la reyini pou deside sou lavni nasyon an. Men, kisa Palman an sèvi tout bon vre, epi poukisa li enpòtan konsa?
Ki wòl yon Palman?
Wòl yon Palman pa rezime sèlman nan fè diskou. Li gen twa misyon prensipal ki detèmine fason yon peyi dirije:
Vòte lwa (Fonksyon lejislatif): Se premye travay depite ak senatè yo. Yo pwopoze, yo diskite, epi yo vote lwa ki regle lavi nan sosyete a (edikasyon, sante, sekirite, taks, elatriye). San lwa, yon peyi ap tonbe nan dezòd.
Kontwole Gouvènman an: Palman an sèvi tankou yon « je » ki ap siveye travay Premye Minis la oswa Prezidan an ak minis yo. Li asire yo ke lajan Leta a depanse byen epi pwomès yo te fè pèp la respekte. Yo ka konvoke yon minis pou vin bay esplikasyon sou yon dosye presi.
Reprezante pèp la: Depite ak senatè yo la pou yo pote revandikasyon moun nan zòn kote yo te eli yo a. Se yo ki sipoze konnen sa popilasyon an bezwen epi defann enterè sa yo nan nivo nasyonal.
Poukisa Palman an enpòtan konsa?
Imajine yon machin ki gen yon sèl fren; si li pèdi fren sa a, aksidan an sèten. Nan politik, Palman an se fren ki anpeche yon sèl moun (Prezidan oswa Chèf Gouvènman an) pran tout pouvwa a pou kont li epi tounen yon diktatè. Se sa yo rele balans pouvwa.
Epitou, se nan Palman an bidjè peyi a vote. Sa vle di, se depite ak senatè yo ki deside nan ki pwojè lajan taks popilasyon an dwe ale. Si pa gen Palman, pa gen okenn kontwòl serye sou fason lajan Leta ap depanse.
Yon enstitisyon ki mande bon moun
Pou yon Palman ka jwe wòl li kòmsadwa, sa mande pou sitwayen yo chwazi moun ki gen konpetans ak entegrite. Lè yon Palman fèb oswa kòwonpi, se tout demokrasi peyi a ki nan danje, paske vwa pèp la p ap rive kote li dwe rive a.
An rezime, Palman an se pa sèlman yon bilding; se espas kote lalwa ak libète dwe mache men nan men pou byennèt tout moun.
Yon Palman ka gen yon sèl chanm (yon sèl gwoup reprezantan) oswa de chanm (Depite ak Senatè), sa depann de Konstitisyon chak peyi.
