Echojounal echojounal.net
Related Articles
Gouvènman ameriken an fenk frape yon gwo kou nan dosye sekirite an Ayiti. Dapre lalwa finans H.R. 7148 ke prezidan Donald Trump te siyen nan dat 3 fevriye ki sot pase a, Ayiti gen otorizasyon kounye a pou li achte ekipman defans pou Gard-kòt li yo, epi yon anvlòp 5 milyon dola rezève pou sipòte fòs lame yo (FAD’H).
Si pou anpil moun sa sanble yon bon nouvèl pou ranfòse sekirite kont gang yo, anpil obsèvatè ap poze tèt yo yon kesyon : Poukisa jodi a wi, epi ayè non?
An 2017, lè ansyen prezidan Jovenel Moïse te pran desizyon pou remobilize lame a, kominote entènasyonal la, espesyalman Etazini, te montre anpil rezistans. Nan epòk sa a, diplomat ameriken yo te konn repete « Ayiti pa bezwen lame, li bezwen yon lapolis solid ». Yo te pito envesti nan PNH epi yo te gade remobilizasyon lame a tankou yon pwojè « politik » ki te raple vye demon kout deta ak represyon militè ki te make listwa peyi a nan ane 90 yo.
Pandan plizyè ane, Etazini te kenbe yon anmbago « de fakto » sou zam pou lame a, sa ki te rann li difisil pou FAD’H te fonksyone kòm yon fòs modèn.
Poukisa chanjman sa a an 2026?
Jodi a, reyalite a chanje. Men twa rezon ki ka eksplike poukisa Washington deside sipòte sa yo te refize anba Jovenel Moïse :
- Menas gang yo vin « Teworis » : Gang yo pa sèlman yon pwoblèm lokal ankò. Avèk kreyasyon Force de Répression des Gangs (FRG), Etazini wè ke PNH la pou kò li pa ka kenbe fwon an. Yo bezwen yon fòs ki gen kapasite militè pou kwape gang ki kòmanse reprezante yon menas pou sekirite rejyonal la.
- Sekirite Maritim ak Migrasyon : Lè Etazini bay Gard-kòt yo otorizasyon pou achte ekipman defans, se pa sèlman pou Ayiti. Se premyèman pou kontwole trafik zam ak dwòg, men sitou pou anpeche vwayaj klandesten ki ap debake sou kòt Florid yo.
- Yon kontwòl pi sere : Lè Etazini finanse lame a dirèkteman (via Foreign Military Financing), sa ba yo yon dwa de gade sou ki moun ki ap dirije lame a, ki jan yo fòme, ak ki jan yo sèvi ak ekipman yo. Se yon fason pou yo asire lame sa a rete nan liy enterè estratejik ameriken yo.
Atansyon, lajan 5 milyon dola a akonpaye ak mo « non-létal » (ekipman ki pa touye moun) ak « appui opérationnel ». Sa vle di Etazini poko ap voye gwo zam lou bay FAD’H dirèkteman pou kounye a. Yo ap teste tèren an avan.
Pandan nou ap pale a, gen yon kontra ki ap prepare ak konpayi entènasyonal tankou SecuriPort ak Evergreen pou sekirize fwontyè yo. Sa montre ke estrateji a se « fèmen tout twou » kote zam ak kontrebann ap pase.
Lame Jovenel Moïse la te fè Etazini pè. Lame ane 2026 la, anba sipèvizyon dirèk Washington, parèt tankou yon zouti nesesè pou yon rejyon ki bouke ak enstabilite. Kesyon an rete : èske lame sa a pral sèvi pou pwoteje pèp la tout bon vre, oubyen èske se sèlman yon pyon nan yon jwèt jeopolitik pi gwo?
