Echojounal echojounal.net
Related Articles
Nan achitekti yon leta, si nou ta konpare gouvènman an ak yon kay, Ministè Enteryè a se fondasyon an ak gwo poto mitan an. Pandan anpil moun konn konfonn wòl li ak senp administrasyon, reyalite a se ke ministè sa a se « motè » ki ap fè machin Leta a mache nan nivo lokal ak nasyonal.
Ki Wòl yon Ministè Enteryè?
Wòl ministè sa a varye yon ti jan selon peyi a, men an jeneral, li chita sou twa (3) gwo aks prensipal:
* **Sekirite Piblik ak Lòd: ** Se li ki souvan gen otorite sou fòs polis yo. Misyon li se asire moun ka mache san kè sote, pwoteje byen sitwayen yo, epi veye pou lalwa respekte sou tout teritwa a.
* **Administrasyon Teritoryal: ** Se li ki pon ant pouvwa santral la (Pòtoprens, pa egzanp) ak rès peyi a (depatman, komin, seksyon kominal). Li sipèvize travay majistra, delege, ak lòt otorite lokal yo.
* **Jesyon Popilasyon ak Idantite: ** Nan anpil ka, se anba Ministè Enteryè jesyon achiv sivil, livrezon kat idantite, ak paspò tonbe. Se li menm tou ki jere kesyon migrasyon ak fwontyè.
Poukisa li tèlman Enpòtan?
Yon peyi pa ka devlope si pa gen estabilite. Men poukisa Ministè Enteryè a jwe yon wòl krisyal:
* **Gadyen Demokrasi a: ** Li jwe yon gwo wòl nan òganizasyon eleksyon epi asire sekirite pandan vòt yo. San yon Ministè Enteryè ki solid, li difisil pou gen yon tranzisyon pouvwa ki fèt nan lapè.
* **Repons nan ka Katastwòf: ** Atravè Direksyon Pwoteksyon Sivil, se ministè sa a ki an liy de fwon lè gen siklon, tranbleman tè, oswa inondasyon. Li la pou sove lavi ak jere ijans yo.
* * ** Se li ki pèmèt Leta rive nan zòn ki pi lwen yo. Si yon peyi vle devlope tout bon vre, fòk Ministè Enteryè a kapab bay komin yo mwayen pou yo fonksyone.
Istorikman, nan kèk peryòd nwa, yo te konn itilize ministè sa a pou kraze opozisyon oswa fè represyon. Sepandan, nan yon sistèm modèn, Ministè Enteryè a dwe yon institisyon net. Li pa la pou sèvi yon sèl gwoup, men pou sèvi tout popilasyon an, kèlkeswa kote yo rete.
« Yon Leta ki pa gen yon Ministè Enteryè ki efikas, se tankou yon avyon ki ap vole san pilòt nan mitan yon tanpèt. »
An konklizyon, Ministè Enteryè a se sèl enstitisyon ki gen kapasite pou koud tout moso peyi a ansanm. Soti nan jesyon fwontyè rive nan sekirite nan katye yo, li rete zouti ki pi pwisan pou garanti lapè ak lòd nan yon sosyete.
