Echojounal echojounal.net
Related Articles
Chak dènye dimanch nan mwa me (oswa dezyèm dimanch lan nan kèk lòt peyi), atmosfè a chanje nèt nan peyi Dayiti. Santiman yo pi dous, lari a pi bèl, epi odè flè anvayi tout kwen. Fèt manman se san dout youn nan fèt moun plis respekte epi selebre sou tè a. Men, èske nou janm mande tèt nou kote tradisyon sa a soti? Poukisa se flè nou plis ofri yo? Epi, poukisa nou sanble bay fèt sa a plis enpòtans pase fèt papa?
Ann fè yon ti rale sou listwa ak reyalite fèt sa a.
Ki kote Fèt Manman soti tout bon?
Si nou ap chache rasin fèt sa a, nou ka remonte depi nan tan Lagrès ak Wòm antik, kote moun yo te konn fè gwo seremoni pou selebre deyès ki te reprezante manman kreyasyon yo (tankou Rhea ak Cybele).
Men, fèt manman modèn nou ap selebre jodi a soti Ozetazini nan kòmansman 20yèm syèk la. Se yon dam ki te rele Anna Jarvis ki te goumen pou sa nan ane 1908. Li te vle rann manman li omaj (ki te yon aktivis ki te ap travay pou lapè ak lasante). Nan ane 1914, gouvènman ameriken an te rann fèt la ofisyèl. Tradisyon sa a te gaye toupatou, epi Ayiti te adopte li pou li selebre manman yo chak dènye dimanch nan mwa me.
Poukisa nou ofri manman yo flè?
Ofri flè nan jou fèt manman pa fèt konsa konsa; li gen yon gwo siyifikasyon.
Senbòl lavi ak pite: Flè yo reprezante bote, frajilite, men an menm tan, fòs lanati genyen pou li bay lavi menm jan ak yon manman.
Istwa ti flè « Œillet » la: Nan kòmansman fèt la Ozetazini, Anna Jarvis te konn distribiye yon flè yo rele œillet (yon kalite flè panti). Si flè a te wouj, sa te vle di manman an vivan; si l te blan, sa te vle di manman an mouri.
An Ayiti: Nou kenbe tradisyon sa a byen fèm nan fason nou abiye. Jou fèt manman, moun ki gen manman yo vivan mete yon flè wouj nan kòsay yo oswa nan vès yo, epi moun ki pèdi manman yo mete yon flè blan oswa mov pou rann yo omaj.
Yon ti nòt enteresan: Jodi a, roz wouj ak bèl bouke flè divès koulè vin tounen pi gwo kado nou bay pou nou di « Mèsi pou lanmou ou ».
Poukisa nou fete « Manman » pi fò pase « Papa »?
Se yon reyalite pesonn pa ka nye: fèt manman gen yon lòt nivo anbyans ak emosyon pase fèt papa. Poukisa diferans sa a?
1. Pwa sosyal ak kiltirèl la: Nan sosyete nou an, sitou an Ayiti, estrikti fanmi an bati anpil fwa sou do manman an. Nou pale de « Poto Mitan ». Se manman an ki pote chay kay la, ki ap veye sou edikasyon, lasante, ak manje timoun yo, byen souvan pou kont li.
2. Koneksyon natirèl la: Pwosesis pou pote yon timoun pandan 9 mwa nan vant kreye yon lyen fizik ak emosyonèl ki san parèy. Sosyete a gen tandans rekonèt sakrifis sa a pi vit.
3. Komès la: Biznis yo pwofite gwo lyen afektif sa a pou fè plis reklam ak pwomosyon pou fèt manman pase pou fèt papa.
Sa pa vle di papa yo pa enpòtan (yo gen fèt pa yo an jiyè an Ayiti), men plas manman an nan kè sosyete a gen yon maji espesyal ki fè fèt li gen plis fòs.
Pou nou fini, jounal la vle voye yon gwo roroli konpliman ak bòn fèt pou tout manman toupatou sou latè, men yon salitasyon pi cho ak plis fòs pou manman solid ki ap viv an Ayiti.
Nou ap salye manman sa yo ki ap goumen nan mitan tout difikilte, manman ki ap mache anba solèy cho pou chache lavi pou pitit yo, sa ki ap kriye an kachèt men ki toujou gen yon bèl sourit
ak yon bèl ti pawòl ankourajman pou fanmi yo. Nou salye tou manman ki nan dyaspora a, ki ap travay di pou voye soutyen pou fanmi yo rete kanpe.
Manman, nou se fòs peyi a, nou se nanm lavi a. San nou, pa gen demen.
Bòn Fèt Manman! Flè yo bèl, men nou menm, nou pi bèl toujou!
