Echojounal echojounal.net
Related Articles
Souvan nou tande non « Depite » nan radyo, nan televizyon oswa pandan peryòd eleksyon. Anpil moun wè yo kòm moun ki la pou bay ti èd nan katye yo oswa pou konstwi pon ak lekòl. Men, daprè Lalwa ak Konstitisyon an, misyon yon depite ale pi lwen pase sa. Nan atik sa a, nou ap dekri twa (3) gwo poto ki kenbe travay yon depite: Lejislasyon, Kontwòl, ak Reprezantasyon.
1. Travay Lejislasyon: Fè Lalwa
Premye misyon yon depite se travay sou lalwa. Se nan nivo sa a depite yo rasanble nan « Chann nan » (nan Palman an) pou yo pwopoze nouvo lwa, diskite sou sa ki egziste deja, epi vote yo.
Poukisa sa enpòtan? Lalwa se règ jwèt yon peyi. Si pa gen bon lwa, paka gen jistis ni lòd. Depite a dwe asire lwa li vote yo nan enterè popilasyon an epi yo ka ede peyi a vanse.
2. Misyon Kontwòl: Siveye Lajan Leta
Yonn nan pi gwo pouvwa yon depite genyen, se kontwole aksyon Gouvènman an. Depite yo gen dwa mande Minis yo eksplikasyon sou fason yo ap depanse lajan taks pèp la.
Bidjè Nasyonal: Chak ane, se depite yo ki pou analize epi vote bidjè peyi a. Yo gen dwa di « non » si yo wè lajan an pa prale nan bon pwojè pou pèp la.
Entèpelasyon: Si yon Minis pa fè travay li byen, depite yo ka rele li vin reponn kesyon epi yo ka menm mande li demisyone si li komèt gwo fot.
3. Reprezantasyon: Vwa Popilasyon an
Depite a se « je ak zòrèy » moun ki nan sikonskripsyon li a (zòn kote yo te vote li a). Li la pou li pote revandikasyon mas pèp la nan nivo santral la.
* Li dwe konnen pwoblèm dlo, limyè, ak sekirite moun li yo ap sibi pou li ka fè pledwaye pou yo.
Atansyon: Malgre yon depite ka ede nan devlopman kominotè, se pa li ki gen bidjè pou li konstwi wout oswa lopital; sa se travay « Pouvwa Egzekitif » la (Prezidan ak Minis). Wòl depite a se asire Leta mete pwojè sa yo nan bidjè a.
Tablo Rezime: Misyon yon Depite
Lalwa: Ekri, modifye ak vote lwa pou peyi a.
Kontwòl: Siveye kijan Leta depanse lajan pèp la.
Diplomasi: Patisipe nan ratifikasyon trete entènasyonal yo.
Pledwaye: Defann enterè kominote li reprezante a.
Poukisa li enpòtan pou nou chwazi bon Depite?
Yon peyi ki gen move depite se yon peyi kote lwa yo pa respekte epi kote lajan Leta ka gaspiye san pèsonn pa mande kont. Lè yon sitwayen ap vote yon depite, li pa dwe gade sèlman « moun li konnen an », men li dwe chèche yon moun ki gen kapasite entelektyèl ak moral pou li konprann dosye konplèks epi defann enterè nasyon an anvan enterè pèsonèl li.
« Yon depite se pa yon chèf ki la pou domine, se yon sèvitè pèp la ki gen yon manda espesyal pou veye sou byen komitid la. »
