Echojounal echojounal.net
Related Articles
Nan fonksyònman yon leta, si nou ta konpare peyi a ak yon kò moun, Ministè Finans lan se ta « kè » a. Se li ki ponpe san (lajan) nan tout rès kò a pou pèmèt lòt manm yo (lòt ministè yo) travay. Men, pi lwen pase kesyon bay lajan sèlman, wòl enstitisyon sa a pi konplèks epi li enpòtan anpil pou lavi chak sitwayen.
Ki sa Ministè Finans lan fè egzakteman?
Ministè Finans lan, se prensipal achitèk ekonomi yon peyi. Men gwo responsablite li genyen sou zepòl li:
1- Preparasyon Bidjè Leta a: Se li ki kalkile konbyen lajan peyi a pral depanse nan yon ane (pou lekòl, lopital, wout, sekirite) ak kote lajan sa a ap soti.
2- Kolekte Taks : Atravè enstitisyon tankou Ladwann oswa DGI, se li ki asire ke lajan taks ak enpo antre nan kès Leta.
3- Jere Dèt Peyi a: Lè yon peyi prete lajan sou mache entènasyonal la, se Ministè Finans ki responsab pou negosye ak peye dèt sa yo pou peyi a pa tonbe nan fayit.
4- Kontwòl Depans: Li veye pou chak goud oswa chak dola leta depanse fèt nan bon kondisyon epi pou sa ki te planifye a respekte.
Poukisa li enpòtan pou ou menm?
Anpil moun panse Ministè Finans se yon afè « moun nan biwo » oswa « ekonomis » sèlman. Men, an reyalite, desizyon ki pran la gen yon enpak dirèk sou lavi w:
– Estabilite Pri: Lè Ministè a byen jere bidjè a, sa ede kontwole enflasyon (lè pri machandiz ap moute).
– Sèvis Piblik: Si Ministè Finans lan pa efikas nan kolekte lajan oswa si li mal jere li, pap gen lajan pou peye pwofesè, polisye, oswa pou achte medikaman nan lopital piblik.
– Konfyans Envestisè: Yon ministè ki serye atire moun vin fè biznis nan peyi a, sa ki kreye travay pou jèn yo.
Yon Ministè Finans ki djanm, se garanti yon ekonomi ki ekilibre. San yon jesyon rasyonèl, yon peyi ka tonbe nan kriz ekonomik grav menm si li gen anpil resous natirèl.
Pou nou fini, Ministè Finans lan se pa sèlman yon kote yo konte lajan. Se la « vizyon » yon gouvènman tounen « reyalite ». Se li ki transfòme papye bidjè a an aksyon konkrè sou teren an. Pou yon peyi mache dwat, fòk enstitisyon sa a transparan, modèn, epi gen moun ki konpetan nan tèt li.
