Peyi Iran leve nan yon gwo chòk dimanch 1er mas 2026 sa a. Televizyon leta nan Teheran konfime lanmò Ayatollah Ali Khamenei, ki te gen 86 an. Li te pase plis pase 36 ane ap dirije Repiblik Islamik la kòm « Gid Siprèm ». Gouvènman an dekrete 40 jou dèy nasyonal ak 7 jou vakans obligatwa pou rann li omaj.
Ki moun Ali Khamenei te ye?
Ali Khamenei te moute sou pouvwa a an 1989, touswit apre lanmò fondatè revolisyon an, Ayatollah Khomeini. Pandan tout tan sa a, se li ki te « sèl kòk chante » nan peyi a. Li te gen dènye mo sou tout gwo desizyon: lagè, lapè, ekonomi, ak relijyon.
Anba rèy li, Iran te vin gen yon gwo enfliyans nan Mwayen Oryan an, men peyi a te soufri anpil tou anba sanksyon entènasyonal ak gwo manifestasyon popilè. Pou patizan li yo, li te yon « mati » ak yon lidè ki pa te janm bese tèt devan peyi oksidantal yo. Pou opozan li yo, li te reprezante yon rejim ki te twò di.
Ki moun ki pral ranplase li?
Dapre Konstitisyon peyi Iran, se pa yon sèl moun ki pran plas la touswit. Pandan tan tranzisyon sa a, gen yon Konsèy Lidèchip ki pran kontwòl peyi a. Konsèy sa a gen ladan li:
Masoud Pezeshkian (Prezidan peyi a).
Gholamhossein Mohseni Ejei (Chèf sistèm jistis la).
Yon lòt gwo manm nan Konsèy Legal la.
Sepandan, se yon gwoup 88 relijye yo rele « Asanble Ekspè yo » ki gen responsablite pou chwazi nouvo Gid Siprèm nan dèyè pòt fèmen. Non ki plis ap sikile pou ranplase li nèt se:
Mojtaba Khamenei: Pitit gason Ali Khamenei a. Li gen 56 an e li gen anpil enfliyans nan lonbraj la, men anpil moun pè pou sa pa parèt tankou yon monachi (pouvwa ki rete nan fanmi).
Alireza Arafi: Yon gwo relijye ki deja nonmen nan Konsèy Lidèchip la pou jere tranzisyon an.
Hassan Khomeini: Pitit pitit fondatè revolisyon an (Ayatollah Khomeini), ki gen yon imaj ki pi modere.
Yon avni ki flou.
Lanmò Khamenei rive nan yon moman kote tansyon yo nan nivo ki pi wo ak peyi tankou Izrayèl ak Etazini. Mond lan ap gade ak anpil atansyon pou wè si nouvo lidè a pral kontinye menm liy di a, oubyen si Iran pral chèche yon lòt direksyon.
Pou kounye a, lari Teheran anba gwo siveyans lame ak Gad Revolisyonè yo pou evite nenpòt dezòd pandan peyi a ap kriye chèf li a.
Echojounal echojounal.net