‎ »ONU » Rekonèt Esklavaj kòm « Krim ki pi Grav kont Limanite » : Yon Viktwa Istorik pou Jistis ak Reparasyon

Mèkredi 25 mas 2026 la, yon van chanjman soufle nan gwo sal Asanble Jeneral Nasyonzini an. Nan yon vòt istorik, òganizasyon an deklare ofisyèlman trèt nèg an bwa a kòm « krim ki pi grav ki janm fèt kont limanite ». Rezolisyon sa a, se peyi Gana ki te pote li, epi li louvri pòt pou gwo diskisyon sou eskiz ak reparasyon pou tout pitit Lafrik ak dyaspora a.

‎​Sou 193 peyi ki manm Nasyonzini, gen 123 peyi ki vote « Wi » pou adopte tèks sa a. Rezolisyon an pa sèlman rekonèt soufrans zansèt yo, men li mande klèman pou peyi ki te pwofite nan lesklavaj yo prezante eskiz ofisyèl epi mete sou pye mekanis pou reparasyon.

‎​Sa fè lontan peyi an Afrik ak nan Karayib la ap goumen pou yo rekonèt dega ekonomik ak sikolojik sistèm esklavaj la lakòz, men se premye fwa yon rezolisyon ale osi lwen nan nivo diplomatik mondyal la.

‎​Ayiti di « Wi » ak fòs
‎​Peyi Ayiti, kòm premye Repiblik Nwa ki te kase chèn esklavaj la, te vote an favè rezolisyon an san pèdi tan. Pou reprezantan ayisyen yo, vòt sa a gen yon gou espesyal. Se yon fason pou raple mond lan « ranson pou endepandans » Lafrans te fòse Ayiti peye nan ane 1825, yon dèt ki te koupe souf ekonomi peyi a pandan plis pase yon syèk.

‎​Kisa ki ap vini apre sa ?
‎​Si anpil moun ap selebre, gen lòt ki rete pridan. Gwo kesyon an se : Ki jan reparasyon sa yo pral fèt ?
‎​Èske se pral lajan kach ?
‎​Èske se pral anilasyon dèt ?
‎​Oswa gwo envèstisman nan edikasyon ak lasante nan peyi ki te viktim yo ?
‎​Gana, ki te alatèt mouvman sa a, deklare ke « jistis pa ka tann ankò ». Menmsi rezolisyon sa a pa fòse peyi yo legalman pou yo peye imedyatman, li mete yon presyon moral ak diplomatik ki rann li difisil pou ansyen pwisans kolonyal yo kontinye fèmen je yo.

‎​« Se pa sèlman yon kesyon lajan, se yon kesyon diyite. Mond lan rekonèt finalman ke yo te dechire yon kontinan pou bati yon lòt. » – Yon diplomat afriken apre vòt la.

About Emmanuel Hubert

Check Also

Enstitisyon Elektoral yo: Poto Mitan Demokrasi nan yon Peyi

Nan yon peyi ki ap mache sou chimen demokrasi, vòt pèp la se sèl fason …

Laisser un commentaire

Votre adresse e-mail ne sera pas publiée. Les champs obligatoires sont indiqués avec *

Partager
Partager