Echojounal echojounal.net
Related Articles
Pandan mond lan ap rete vijilan devan epidemi ki ap parèt yo, otorite lasante yo kontinye ap swiv ak anpil atansyon evolisyon Hantavirus la. Se pa yon viris ki nouvo toutbon, men fason li gaye ak gravite sentòm li yo fè li tounen yon sijè enpòtan pou popilasyon an konnen kòman pou yo pwoteje tèt yo.
Ki kote viris sa a soti?
Hantavirus la pa soti nan laboratwa, se yon viris ki soti nan lanati. Li soti prensipalman nan bèt sovaj, espesyalman wonjè (rat ak sourit). Chak tip Hantavirus lye ak yon espès rat byen presi. Viris la rete nan kò bèt sa yo san li pa touye yo, men bèt yo lage li nan anviwonman an atravè:
– Pipi yo.
– Poupou yo.
– Krache yo.
Moun trape maladi a lè yo respire pousyè ki gen tras dechè bèt sa yo, oubyen si yo touche yon bagay ki kontamine epi yo pote men yo nan bouch yo oswa nan nen yo.
Kote li ye pou kounye a?
Hantavirus la prezan nan plizyè kote sou planet la, men li manifeste de fason diferan selon rejyon yo:
Nan Amerik yo (Nò ak Sid): Yo jwenn li plis nan zòn riral yo. Li lakòz sa yo rele Sendwòm Pilmonè Hantavirus (HPS), ki atake poumon.
Nan Ewòp ak Lazi: Li lakòz Lafyèv Emorajik ak Sendwòm Renal (HFRS), ki atake ren moun.
Pou kounye a, se pa yon pandemi tankou COVID-19 paske li pa fasil pou yon moun pase yon lòt li (eksepte pou yon souch byen presi yo jwenn nan peyi Larajantin ki rele viris Andes).
Karakteristik ak Sentòm yo
Sentòm yo ka parèt ant 1 a 8 semèn apre moun nan fin an kontak ak viris la. Men sa ki karakterize li:
1. Premye faz la: Li sanble ak yon gwo grip (lafyèv, doulè nan do ak nan janm, maltèt, kè plen ak vomisman).
2. Dezyèm faz la (pi grav): Moun nan kòmanse gen gwo difikilte pou li respire (poumon li plen dlo) oswa ren li kòmanse bloke. Se nan moman sa a maladi a ka vin fatal si moun nan pa jwenn swen rapid.
Kòman pou konbat li ak tretman li?
Jiska jodi a, pa gen yon vaksen espesifik ni yon medikaman ki touye Hantavirus la dirèkteman. Tretman an baze sou « swen sipò »:
Lopitalizasyon rapid nan swen entansif.
Oksijèn pou ede moun nan respire.
Kontwòl likid nan kò a pou ede ren yo fonksyone.
Kòman pou evite li? (Prevansyon)
Piske pa gen tretman majik, pi bon fason pou konbat li se anpeche li antre lakay ou:
Netwaye ak kloròks: Si w ap netwaye yon zòn kote ki gen tras rat, pa bale li sèk (pousyè a ap moute nan nen w). Mouye li ak dlo ki gen kloròks anvan.
Bouche twou: Pa kite espas pou rat antre nan kay la.
Sere manje: Toujou kouvri manje ak dlo pou rat pa vin sou yo.
Ijyèn: Lave men ou ak savon regilyèman, sitou apre ou fin travay nan jaden oswa nan depo.
Lafwa nan prevansyon ak ijyèn rete pi gwo zam nou kont Hantavirus la pou evite li tounen yon kriz san limit.
